Giriş
İngilizce dilinde, kelimelerin sonuna ek eklemek, dilin yapı taşlarından biridir. Özellikle -ed eki, geçmiş zaman yapıları ve sıfat oluşturma işlemlerinde sıkça kullanılır. Bu yazıda, -ed ekinin kullanım alanlarını, kurallarını ve örneklerle açıklamalarını bulacaksınız.-ed Ekinin Kullanım Alanları
-Ed eki, genellikle düzenli fiillerin geçmiş zaman formlarını oluşturmak için kullanılır. Örneğin, "play" (oynamak) fiilinin geçmiş hali "played" (oynadı) şeklindedir. Bu kullanım, cümlelerde geçmişte gerçekleşmiş eylemleri ifade etmek için oldukça önemlidir.Ayrıca, -ed eki sıfat oluştururken de kullanılır. Özellikle duygu ve durum bildiren sıfatlar, -ed eki ile oluşturulurlar. Örneğin, "bore" (sıkmak) fiilinden türeyen "bored" (sıkılmış) sıfatı, bir kişinin bir durumdan dolayı hissettiği duyguyu ifade eder.
Düzenli Fiiller ve -ed Ekinin Eklenmesi
Düzenli fiiller, İngilizcede -ed eki ile geçmiş zaman formuna dönüştürülen fiillerdir. Bu fiillerin köküne -ed eklenmesiyle geçmiş zaman formları oluşturulur. Ancak, bu eklemeyi yaparken bazı kurallara dikkat etmek gerekir.1. **Basit Fiiller:** Kök fiilin sonuna -ed eklenir. Örneğin:
- "walk" → "walked" (yürümek → yürüdü)
- "visit" → "visited" (ziyaret etmek → ziyaret etti)
2. **Sonu -e ile Biten Fiiller:** Eğer fiil -e harfi ile bitiyorsa, sadece -d eklenir. Örneğin:
- "love" → "loved" (sevmek → sevdi)
- "like" → "liked" (beğenmek → beğendi)
3. **Sonu Ünlü ve Ünsüzle Biten Fiiller:** Eğer fiil sonundaki hece vurgu alıyorsa ve tek heceli ise son ünlü harfi çiftlenerek -ed eklenir. Örneğin:
- "stop" → "stopped" (durmak → durdu)
- "plan" → "planned" (planlamak → planladı)
-ed Ekinin Sıfat Olarak Kullanımı
-Ed eki, sıfat oluşturma işlevi de görmektedir. Duygu ve durumları belirtmek için sıklıkla kullanılan bu sıfatlar, cümle içinde öznenin hissettiği durumu ifade eder.Örneğin:
- "excite" (heyecanlandırmak) fiilinden türeyen "excited" (heyecanlı) sıfatı, bir kişinin heyecanlı olduğunu belirtir. Cümlede "She is excited about the trip" (O, seyahat için heyecanlı) şeklinde kullanılabilir.
Diğer örnekler:
- "interest" (ilgi) → "interested" (ilgili)
- "tire" (yorulmak) → "tired" (yorgun)
Bu tür sıfatlar, genellikle “to be” fiili ile birlikte kullanılır ve bir durumun ne olduğunu belirtmek için kullanılır.
Örnek Cümleler
1. "I played football yesterday." (Dün futbol oynadım.)2. "She was bored during the lecture." (Konferans sırasında sıkılmıştı.)
3. "They were excited about the concert." (Konser için heyecanlıydılar.)
4. "He visited his grandparents last weekend." (Geçen hafta sonu büyüklerini ziyaret etti.)
Bu cümlelerde -ed eki, geçmiş zamanın oluşturulmasında ve durum bildiren sıfatların kullanılmasında önemli bir rol oynamaktadır.
